Schreef ik , in December, over alles, wat nog bloeide in tuin en veld, dankzij de abnormale, hoge temperaturen. Vlak voor de kerstdagen konden we zien, hoe snel het ook weer veranderen kan.
Ruim een week was ik genoodzaakt in huis te blijven (Mem moet niet vallen, hoor!). Een dik pak sneeuw bedekte, zo maar in eens, het Fryske lân! Wat waardeer je het dan, dat je , gewoonweg , even de auto kan pakken om een boodschappenritje te maken of een bezoekje bij familie en vrienden te brengen!!

Dankbaar was ik ook, dat buurman Anno mijn straatje schoon hield, zodat ik wel bij de brievenbus kon komen, om al die mooie kerstkaarten er uit te halen! Alle struiken en planten waren nu dik onder de sneeuw verdwenen. Maar tot mijn genoegen kwam er een mooi roze HEIDETAKJE onder de aangeveegde hoop sneeuw tevoorschijn! Wat leek dat mooi!! Dat was voor mij al een prachtige kerstversiering! Natuurlijk zijn er, in de wintertuin, wel meer bloeiende planten, die goed tegen sneeuw en koude kunnen, maar dit was apart! Vroeger had je de bloeiende heidevelden in Juli-Augustus. Veel hiervan is verdwenen. Opgeofferd voor de landbouw e.d. Nu zie je allerlei heidesoorten voor de tuin. In vele kleuren en maten, bloeiend tot ver in de winter. In de tuinboeken worden ze wel genoemd. Van de Struikheide (Calluna vulgaris), zijn nu al 70 kweekvormen verkrijgbaar. Niet allen zijn winterhard. In het voorjaar wat inknippen, dan krijg je mooie compacte planten. En....ze hebben een hekel aan kalk!! Hoe zuurder (P.H.-gehalte) de grond is, hoe beter!

De Dopheide (Erica tetralin) is mooi met zijn urnvormige bloempjes. Hiervan zijn er wel 8 soorten. Ze worden ook wel "hommelhei" genoemd. De naam zegt genoeg. Ook de Bergthee (Gaultheria) , met zijn mooie, donkerrode bessen, is familie van deze Ericaceaen. De laatste jaren erg in trek als tuinplantje, maar ook in bakken. En wisten jullie, dat de Cranberry, waarover ik het had in de vorige krant, ook tot deze familie behoort? Evenals Lavendelheide, Rozemarijn, Pyrola(wintergroen) en ja, zelfs de Azalea!!

De heide was een plant, waarover in vroegere tijden veel werd verteld. In mijn boek "Folklore van de wilde planten" staan er bladzijden vol over. Ik pak er een paar uit.
De ouderen onder ons weten nog wel, dat van heidetakjes bezems en borstels werden gemaakt. Voor menigeen een bron van inkomen in hun schamele bestaan. In Gaasterland werden dat de "heidebikkers" genoemd. Het liefst werden de takken in het voorjaar gesneden, omdat ze dan goed taai waren. Het werd per "bond" verkocht. Dat was zoveel als 1 man omarmen kon. Hiervan konden 6 bezems worden gemaakt. Samen met een "feintsje" zo'n 100 per dag!!  Grote, oude heidebossen gingen naar de bakkers, om de ovens er mee aan te maken. Plaggen dienden als brandstof, schapenvoer en dakbedekking (plaggenhutten!).
Ook ontdekte men, dat de heideplanten een geneeskrachtige werking hadden.
Tenslotte werden de heidebewoners ook wel "kneuters" genoemd . In Fryslân was "heitsjer" een scheldnaam.In die week, van "huisarrest", door de bergen sneeuw, had ik alle tijd, de vogels in mijn tuin, extra goed gade te slaan. Er waren hele leuke waarnemingen bij, maar daarover een volgende keer. In elk geval doe ik graag wel een oproep, om goed voor onze gevederde vrienden te zorgen. Ze hebben onze extra zorg hard nodig!!