Stichting Kruis- of Doumaleen


De Stichting Kruis- of Doumaleen, gevestigd te Aldeboarn, heeft als doelstelling:

"Het verlenen van financiële steun aan jonge mensen van beiderlei kunne, bij het volgen van voorbereidend wetenschappelijk en wetenschappelijk onderwijs".

De stichtingsbrief van het leen is nooit boven water gekomen, maar uit onderzoek (Martha Kist) is bekend geworden dat het leen in 1533 is opgericht. In 1638 overleed de weduwe van Syds van Botnia, welke laatste een zoon was van Teth Douma van Oenema, die een kleindochter was van Jancko Douwama (1483-1533). Nadien zijn er geen familiebanden ten opzichte van het leen aangetoond.
De begeving berustte bij de eigenaar van de Doumastate en de landerijen die het eigendom van het leen zijn of waren. De Doumastate bevond zich ten noorden van de boerderij van de Mts. Dijkstra (Fjurlânswei 2, voorheen gebr. Binsma).
De opbrengst van de verkoop van Doumastate (1917) vormt het vermogen van de stichting, die in 1990 is opgericht. Sinds die tijd berust de begeving bij het bestuur, momenteel bestaande uit mevr. A. Akkermans (voorzitter) en de heren G.A. Hooijer (secretaris/penningmeester) en Y. IJzerman. De jaarlijkse opbrengsten van het vermogen kunnen voor verwezenlijking van de doelstelling aangewend worden.

Oorspronkelijk (eeuwen geleden) werd met behulp van het vermogen de complete studie (meestal theologie) van één persoon betaald. Deze moest uitgebreid solliciteren en aan vele voorwaarden voldoen. Momenteel is de situatie anders. Door de invoering van de studiefinanciering is het voor iedereen in principe mogelijk de studie van zijn of haar keuze te volgen. Zodoende heeft het bestuur de criteria om gebruik te kunnen maken van het fonds een aantal jaren geleden zodanig aangepast dat bijdrages verstrekt kunnen worden wanneer sprake is van bijzondere uitgaven, die niet gedekt kunnen worden door overheid en/of ouders. We kunnen hierbij denken aan langdurige ziekte, een tweede studie, of een wetenschappelijke stage buitenland. Daarnaast moet de kandidaat (beneficiant genaamd) sterke connecties hebben met Aldeboarn of iets ruimer.

Een aanvraag kan ingediend worden bij de secretaris van de stichting (G.A. Hooijer, Folkertsma Herne 34, 8495 JJ Aldeboarn) vergezeld van een schrijven waaruit duidelijk blijkt waarvoor de bijdrage bestemd is. Daarnaast moet een begroting worden meegestuurd en, indien van toepassing, een overzicht van bijdrages van andere aangeschreven fondsen. Verder kan zonodig de financiële draagkracht van ouder(s) of verzorger(s) worden getoetst.

Voor wie meer wil weten van Jancko Douwama worden de volgende publicaties aanbevolen:
- Harmen Wind - De izers fan 'e frijheid: roman oer Jancko Dauwama 1482-1533 (1998). Meer informatie is te vinden op:
http://www.historischhuis.nl/recensies/recensie208.html

http://home.planet.nl/~meul2882/fries/Wind,Harmen.html

- Een man van eer: Bloemlezing uít 'Jancko Douwama's Geschriften' , uit het Nederduits vertaald, ingeleid en geannoteerd door Martha Kist en Harmen
  Wind, (Hilversum, Verloren 2003) ISBN 90-6550-769-8. 238 pg, ills, € 20,-
  Een recensie van dit laatste boek is te vinden op
http://www.historischhuis.nl/recensies/recensie208.html

Gerrit Hooijer